Zwaan groep

Ons onderzoeksprogramma omvat translationele onderzoeksprojecten op het gebied van de kinderleukemie, met een speciale focus op experimentele therapieën en vroege fase ontwikkeling van geneesmiddelen. Met als doel nieuwe geneesmiddelen voor kinderen met kanker te registreren zodat ze in de zorg voorgeschreven kunnen worden.

Als kinderoncoloog houd ik me vooral bezig met de behandeling van kinderen met acute myeloïde leukemie (AML) en lymfatische leukemie (ALL) en klinisch onderzoek daarnaar.

Ook sta ik aan het hoofd van het Trial- en Datacentrum van het Prinses Máxima Centrum, samen met statisticus dr. Harm van Tinteren, waarbij ik de medische expertise inbreng. Ik ben voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Medisch-Ethische toetsingscommissies (NVMETC). Tevens ben ik voorzitter van de commissie hematologische maligniteiten van ITCC (fase 1-2 kinderoncologie netwerk in Europa), waar het Máxima veel studies voor implementeert.

Pre-klinisch onderzoek

Het onderzoeksprogramma naar myeloïde leukemie wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met groepsleiders van het Prinses Máxima Centrum, waaronder de groepen geleid door respectievelijk onderzoekers Stam, Van Boxtel en Heidenreich. Het programma richt zich op het identificeren van nieuwe genetische afwijkingen om de stratificatie in risicogroepen te verbeteren, en om nieuwe opties voor behandeling te vinden. Down-gerelateerde leukemieprojecten worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met de Den Boer groep.

Er wordt nauw samengewerkt met dr. Soheil Meshinchi van de Children's Oncology Group (Seattle, VS) en met prof. Jan Henning Klusmann van de AML-BFM Groep (Frankfurt, Duitsland), alsmede met de International-BFM Study Group AML-commissie.

Klinisch onderzoek

Het programma met vroeg klinisch onderzoek omvat klinische studies van veelbelovende nieuwe middelen voor kinderen met kanker, en richt zich daarnaast op therapeutische geneesmiddelenbewaking, bio-equivalentieonderzoek van kindvriendelijke formuleringen en leeftijdsafhankelijke farmacokinetiek/-dynamiek.

Hierbij wordt onder andere gekeken naar nieuwe geneesmiddelen die ontwikkeld worden in het kader van een Pediatric Investigational Plan van de EMA of in het kader van een commitment aan de FDA. Momenteel lopen de volgende studies in deze context waarbij prof. dr. Michel Zwaan als hoofdonderzoeker betrokken is:

• Inotuzumab ozogamicine (fase 1- en 2-studies bij kinderen met ALL)

• Bosutinib (fase 1- en 2-studies bij kinderen met CML)

• Crizotinib (een fase 4-studie naar de dosering en naar toxiciteit van dit middel in het kader van een registratieverplichting)

• Brigatinib (een fase 1/2-studie in kinderen met solide tumoren en grootcellig anaplastisch lymfoom)

• Venetoclax (een fase 3-studie bij kinderen met recidief AML)

• Ziftomenib (een fase 1-studie bij kinderen met recidief AML met specifieke genetische afwijkingen)

Goedkeuring van medicijnen

Op basis van de eerste twee studies heeft de FDA onlangs bosutinib goedgekeurd voor de behandeling van nieuw gediagnosticeerde en resistente/intolerante kinderen ouder dan 1 jaar met CML (september 2023), en inotuzumab ozogamicine voor de behandeling van kinderen ouder dan 1 jaar met recidief/refractair CD22-positief ALL (maart 2024). Deze goedkeuringen werden verkregen na overdracht van de gegevens verkregen in deze intent-to-file academische studies aan het farmaceutische bedrijf, dat het dossier ter beoordeling voorlegde aan de regelgevende instanties. Ook de Japanse gezondheidsautoriteiten hebben toestemming verleend voor inotuzumab ozogamicine (maart 2024). Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) keurde in juni 2025 bosutinib goed voor gebruik bij kinderen, terwijl beoordeling van inotuzumab nog gaande is. 

Daarnaast is het Trial- en Datacentrum intensief betrokken bij twee nieuwe leukemiestudies die vanuit het Máxima zijn opgezet:

• De CHIP-AML-studie voor nieuw gediagnostiseerde kinderen met AML. Als een subtrial wordt hierbij quizartinib bestudeerd in FLT3-gemuteerde patiënten in het kader van een pediatric investigational plan. Hoofdonderzoeker is prof. dr. Gertjan Kaspers.

• De Interfant-21-studie, waarbij blinatumomab bestudeerd wordt (hoofdonderzoekers dr. Janine Stutterheim en prof. dr. Rob Pieters).