Mond- en gebitsproblemen
Wat zijn mond- en gebitsproblemen?
Een gezonde mond is belangrijk voor je gezondheid. Je mond bestaat uit tanden, kiezen, tong, tandvlees, speekselklieren en kaak. De tanden en kiezen hebben wortels. Die zitten in de kaak en houden je gebit op zijn plek. Jonge kinderen hebben in totaal 20 tanden en kiezen die zij tussen hun 6de en 11de jaar wisselen voor een volwassen gebit. Een volwassen gebit bestaat uit 32 tanden en kiezen. Bijna iedereen heeft weleens iets aan zijn gebit of mond, bijvoorbeeld kiespijn door een gaatje, ontstoken tandvlees, gevoelige tanden, een droge mond of een veranderde of verminderde smaak. Bij sommige mensen ontwikkelt het gebit zich op een ongewone manier.
Mond- en gebitsproblemen kunnen soms problemen met eten en praten geven. Je kunt mond- en gebitsproblemen voorkomen met een goede mondverzorging, door geen of weinig suiker te nemen en door regelmatig naar de tandarts te gaan.
Heb ik een verhoogde kans op mond- en gebitsproblemen?
Iedereen, ook mensen die geen kanker hebben gehad, kan mond- en gebitsproblemen krijgen. Maar sommige kankerbehandelingen kunnen de kans vergroten.
De volgende behandelingen kunnen de kans op mond- en gebitsproblemen vergroten:
Bestraling op een gebied waarin de kaak, mond en/of speekselklieren liggen kan zorgen voor een droge mond, gaatjes, ontstoken tandvlees, smaakverlies, groeiproblemen van kaak en gebit, een stijve kaak en wortels die minder houvast in de kaak hebben.
Chemotherapie kan zorgen voor een droge mond, gaatjes, ontstoken tandvlees en groeiproblemen van kaak en gebit.
Allogene stamceltransplantatie (van een donor).
Je kunt in de samenvatting van je behandeling zien of je een of meer van deze behandelingen hebt gehad. Als je geen samenvatting hebt, kun je contact opnemen met de LATER-poli of het ziekenhuis waar je behandeld bent. Mond- en gebitsproblemen hoeven niet altijd door de behandeling te komen. Er kunnen andere oorzaken zijn, zoals slechte mondverzorging.
Wat zijn klachten en signalen van mond- en gebitsproblemen?
Bepaalde klachten en signalen kunnen wijzen op mond- en gebitsproblemen. Ook al heb je deze klachten en signalen op dit moment niet, toch is het belangrijk dat je ze (her)kent voor het geval je ze ooit krijgt.
Klachten en signalen die kunnen wijzen op mond- en gebitsproblemen zijn:
Pijn of zwelling(en) in mond, kaak of nek
Regelmatig bloedend tandvlees tijdens tandenpoetsen en flossen
Droge mond
Smaakverandering of smaakverlies
Een wond of zweer in de mond die na twee weken niet is genezen
Gaatjes
Niet wisselen tussen 6 en 12 jaar
Scheve, verkleurde of misvormde tanden
Veel mond- en gebitsproblemen gaan vanzelf over, maar als je een van bovenstaande klachten en signalen herkent, neem dan contact op met je tandarts. De meeste mond- en gebitsproblemen kunnen behandeld worden, en anders kan voorkomen worden dat ze op den duur erger worden.
Ik heb een verhoogd risico op mond- en gebitsproblemen. Welke onderzoeken zijn nodig en wanneer?
Als je een verhoogd risico hebt op mond- en gebitsproblemen zijn je normale LATER-poli-bezoeken voldoende. Daarnaast is de aanbeveling om twee keer per jaar je tandarts te bezoeken, ook als je geen problemen hebt.
Wat gebeurt er als ik mond- en gebitsproblemen heb?
Als je mond- en gebitsproblemen hebt, kan je tandarts je behandelen of verwijzen naar een specialist. Afhankelijk van je klachten en signalen is dat een
Mondhygiënist
Orthodontist
Prosthodontist
Mond- of maxillofaciaal chirurg
Diëtist
De specialist bespreekt de behandelmogelijkheden met je.
Wat kan ik nog meer doen?
Het kan moeilijk zijn te leven met een verhoogde kans op mond- en gebitsproblemen. Praten met vrienden en familie kan helpen. Ook contact met mensen in eenzelfde situatie kan fijn zijn, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging zoals VOX, een onderdeel van de Vereniging Kinderkanker Nederland.
Zorg vooral goed voor jezelf. Met een gezonde leefstijl kun je je mondgezondheid goed houden. Het is belangrijk dat je weet dat je een verhoogde kans hebt op mond- en gebitsproblemen en dat je de klachten en signalen herkent. Als je vragen hebt of als je je zorgen maakt, neem dan contact op met je huisarts of LATER-arts.
Waar vind ik meer informatie?
Op deze LATER-website staat ook informatie over:
Gezonde leefstijl
Mentale gezondheid
Tweede vorm van kanker: mondkanker
In de PanCare Plain Language Summaries vind je links naar betrouwbare informatie in het Engels.
Disclaimer
Deze informatie is gebaseerd op een lekensamenvatting van de richtlijn, gemaakt door de PanCare Plain Information Group, en is waar nodig aangepast aan de Nederlandse LATER-richtlijn. Vertrouw bij klachten niet alleen op deze informatie, maar ga naar je huisarts, LATER-arts of specialist.