JCAR017-BCM-004

Actief, gesloten voor deelname

Wie kan meedoen

• Kinderen met B-cel acute lymfatische leukemie (B-ALL) of B-cel non-hodgkinlymfoom (B-NHL) bij wie de ziekte is teruggekeerd (recidief) of ongevoelig is voor de behandeling (refractair)

• Leeftijd: 0 tot 18 jaar oud (in fase 2 mogelijk ook jongvolwassenen met B-ALL 18 t/m 25 jaar oud)

Doel

Het doel van dit onderzoek is om de juiste dosering van JCAR017 te bepalen en na te gaan of de JCAR017-T-cellen veilig zijn en gunstige effecten kunnen hebben voor kinderen en jongeren met leukemie of non-hodgkinlymfoom na behandeling met standaardtherapie voor hun ziekte.

Achtergrond

Het onderzoeksgeneesmiddel, JCAR017, is een experimentele behandeling die nog niet is goedgekeurd voor algemeen gebruik bij patiënten. Dit type behandeling wordt immunotherapie met CAR-T-cellen ofwel ‘CAR-T-celtherapie’ genoemd. Hierbij worden de eigen T-cellen van het kind zodanig veranderd, dat ze de tumorcellen kunnen herkennen en kunnen aanvallen.

In dit onderzoek worden gezonde T-cellen (een bepaald type witte bloedcellen) uit het bloed van het kind verzameld. De afgenomen cellen worden in een laboratorium veranderd: er wordt een nieuw gen in de T-cellen geplaatst. Door dit nieuwe gen kunnen de T-cellen van het kind (die nu ‘JCAR017-T-cellen’ worden genoemd) een speciaal eiwit met de naam CD19 herkennen. Daar kunnen ze zich aan binden. CD19 is aanwezig op het oppervlak van leukemie- en lymfoomcellen van het B-celtype. Door deze verandering kunnen de T-cellen naar de leukemie- en lymfoomcellen toegaan en deze mogelijk doden. Na een chemotherapiebehandeling geven we de JCAR017-T-cellen via een infuus aan het kind terug.

CAR-T-celtherapie is getest in een aantal verschillende klinische onderzoeken, waaronder onderzoeken met kinderen en jongvolwassenen. In het eerste klinisch onderzoek met dezelfde JCAR017-T-cellen als in dit onderzoek zijn meer dan 300 volwassen patiënten met non-hodgkinlymfoom toegelaten. De resultaten tot nu toe wijzen op grote activiteit tegen het non-hodgkinlymfoom met beheersbare bijwerkingen. Het is echter nog te vroeg om te weten of patiënten er op de lange termijn baat bij zullen hebben.

Met CAR-T-cellen van een andere firma zijn echter resultaten gepubliceerd die bij kinderen met acute lymfatische leukemie laten zien dat in een groot aantal gevallen alle tekenen van ziekte zijn verdwenen (= complete remissie). Ook zijn er kinderen bij wie deze remissie al enkele jaren standhoudt.

Deze studie is momenteel gesloten voor deelname. 

Datum laatste controle

23 maart 2026

De bovenstaande informatie is alleen bedoeld als korte samenvatting en geeft mogelijk niet de meest actuele informatie weer. Voor de volledige details en actuele status van een protocol kunnen artsen rechtstreeks contact opnemen met het Prinses Máxima Centrum.

Samenvatting

Behandeling met liso-cel (JCAR017), een vorm van CAR T-celtherapie, werkte bij kinderen met teruggekeerde leukemie niet goed genoeg. Dat blijkt uit internationaal onderzoek waaraan het Prinses Máxima Centrum deelnam. Het onderzoek werd daarom stopgezet. Wel bleek dat behandeling met liso-cel veilig is bij kinderen. De onderzoekers blijven de kinderen die meededen aan dit onderzoek volgen voor de effecten op lange termijn.

Het doel van de JCAR017-studie was om een veilige en effectieve behandeling te vinden voor kinderen en jongeren met B-cel acute lymfatische leukemie (B-ALL) of B-cel non-Hodgkin lymfoom (B-NHL). De onderzoekers wilden kijken of liso-cel zou kunnen helpen bij kinderen en jongeren met B-ALL of B-NHL bij wie de ziekte na andere behandelingen was teruggekomen. Ze wilden bepalen hoe veilig de nieuwe behandeling is en of het goed werkt.

Liso-cel

Liso-cel wordt gemaakt van een bepaald type witte bloedcellen, de T-cellen. Gezonde T-cellen worden uit het bloed van het kind verzameld. In het laboratorium wordt een nieuw gen in de T-cellen geplaatst. Door dit nieuwe gen kunnen de T-cellen van het kind (die nu CAR T-cellen worden genoemd) binden aan een speciaal eiwit met de naam CD19. De CAR T-cellen kunnen nu leukemie- en lymfoomcellen herkennen en aanvallen. Dit type behandeling wordt immunotherapie met CAR T-cellen ofwel CAR T-celtherapie genoemd. Na een chemotherapiebehandeling krijgt het kind de CAR T-cellen via een infuus terug.

Respons bij bijna de helft

Aan het onderzoek deden 21 kinderen met B-ALL mee uit verschillende Europese landen. Uiteindelijk kregen veertien van hen liso-cel toegediend. Bij elf kinderen konden onderzoekers bepalen hoe goed de behandeling werkte. Bijna de helft (45,5%) vertoonde een respons op de behandeling. Bij geen van hen waren nog leukemiecellen zichtbaar, maar de normale bloedcellen waren (nog) niet volledig hersteld.

Liso-cel veroorzaakte ook bijwerkingen. De meest voorkomende bijwerkingen waren bloedarmoede en het zogeheten ‘cytokine-release-syndroom’ (CRS), een overreactie van het immuunsysteem. Bij CRS komen stoffen vrij die koorts, lage bloeddruk en ademhalingsproblemen kunnen veroorzaken. CRS is een veelvoorkomende bijwerking van CAR T-celtherapie. Andere bijwerkingen die werden gezien waren tekorten aan bloedplaatjes en witte bloedcellen. Geen enkele bijwerking maakte het nodig om te stoppen met de behandeling.

Onderzoek gestopt

Door dit onderzoek is veel geleerd over de veiligheid en werking van liso-cel bij kinderen en jongeren met teruggekeerde B-ALL. Liso-cel lijkt echter niet beter te werken dan bestaande behandelingen. Daarom werd het onderzoek eerder gestopt dan gepland. De beste dosering van liso-cel kon daardoor niet worden bepaald. Zes van de kinderen die liso-cel kregen worden nu nog gevolgd voor de effecten op lange termijn.

Meer informatie:

Clinicaltrials.gov: NCT03743246 
EU clinical trials register: 2018-001246-34