HERCules studie (hersentumoren)

Medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van bestraling op de hypothalamus (hormooncentrum).

Open voor deelname

Wie kan meedoen

Kinderen en volwassen bij wie ten minste vijf jaar geleden een hersentumor is vastgesteld in de zogenoemde achterste schedelgroeve of het gebied bij de hypofyse en/of hypothalamus. Hieronder vallen de volgende hersentumoren: craniofaryngioom, laaggradig glioom (pilocytair astrocytoom, opticus glioom), intracraniële kiemceltumor, ependymoom en medulloblastoom.
Leeftijd: 6-30 jaar.

Doel

Het doel van dit onderzoek is om te kijken wat het effect is van bestraling (radiotherapie) op de hypothalamus.

Achtergrond

De hypothalamus is een belangrijk onderdeel van de hersenen. Het regelt alle hormonen, de stofwisseling, het dag-nacht ritme en het gedrag. Wanneer er schade aan de hypothalamus optreedt kan dit dus veel gevolgen hebben.

We weten uit eerder onderzoek dat de hypothalamus beschadigd kan worden door een hersentumor of door een operatie. Maar we weten nog niet of en in welke mate bestraling (radiotherapie) de hypothalamus kan beschadigen. Ook weten we niet in hoeverre schade aan de hypothalamus invloed heeft op de neurocognitie (het vermogen om te denken, te begrijpen en te onthouden).

Onderzoeksopzet

We onderzoeken patiënten die tussen 2005 en 2020 een behandeling hebben gehad voor een hersentumor met risico op schade aan de hypothalamus. In dit onderzoek willen we de functies van de hypothalamus onderzoeken (hormonen, eetgedrag, slaappatroon, lichaamstemperatuur en dagelijkse activiteit). Ook willen we neuropsychologische opdrachten doen om te kijken naar neurocognitie. We zoeken naar de relatie tussen gegeven bestraling, hypothalame schade en neurocognitie.

Wat houdt meedoen in

We vragen deelnemers om thuis vragenlijsten in te vullen en een dagboek bij te houden. We zullen ook wat metingen doen tijdens het bezoek in het Prinses Máxima Centrum (voor de zorg), zoals de neuropsychologische opdrachten. Sommige deelnemers vragen we om 7 dagen een polsbandje te dragen om de slaapactiviteit te meten. Deelname aan deze studie kost ongeveer 120-180 minuten extra tijd.

Voor vragen over deelname kun je je wenden tot je behandelend arts/de behandelend arts van je kind.

Datum laatste controle

20 maart 2026

Onderzoeksgegevens
Officiële titel
Schade aan de hypothalamus bij overlevenden van pediatrische hersentumoren: Effecten van radiotherapie en associaties met cognitief functioneren – de HERCules studie
Kankersoort
Hersentumoren:
- (Supra)sellaire tumoren (craniofaryngioom, laaggradig glioom (pilocytaire astrocytomen, opticus gliomen) en intracraniele kiemceltumor)
- Pinealis tumor (intracraniele kiemceltumor)
- Posterior fossa tumoren (pilocytaire astrocytomen, ependymomen en medulloblastomen)
Maximaal aantal patiënten
252
Startdatum
19 februari 2025
Status
Open voor deelname
Lokale hoofdonderzoeker
Prof. Dr. H.M van Santen, kinderendocrinoloog
Opdrachtgever
Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie
Goedkeuring
Dit onderzoek is getoetst door een erkende medisch-ethische toetsingscommissie. Deze heeft geoordeeld dat het verantwoord is om de medewerking van patiënten te vragen. Voor meer informatie zie: CCMO.
Registratienummer trialregister
Register CCMO: NL88083.041.24

De bovenstaande informatie is alleen bedoeld als korte samenvatting en geeft mogelijk niet de meest actuele informatie weer. Voor de volledige details en actuele status van een protocol kunnen artsen rechtstreeks contact opnemen met het Prinses Máxima Centrum.