Veel gestelde vragen over klonale hematopoëse na stamceltransplantatie

In een nieuwe studie vonden onderzoekers dat stamceltransplantatie kan leiden tot een hogere kans op klonale hematopoëse. Bij 23 van de 144 survivors, of 16% procent, stelden de onderzoekers klonale hematopoëse vast, vergeleken met 8% van de individuen in de ongetransplanteerde controlegroep. Wat dit betekent voor de gezondheid, is nog onbekend en onderwerp van een vervolgonderzoek.

We kunnen ons voorstellen dat je vragen hebt hierover. Lees hieronder het antwoord op veel gestelde vragen. Staat jouw vraag er niet tussen? Neem contact op met communicatie@prinsesmaximacentrum.nl. Ben je of is je kind onder behandeling (geweest) en heb je specifieke vragen? Neem dan contact op met je behandelend arts of met de LATER-poli.

Veel gestelde vragen

Klonale hematopoëse wordt meestal ontdekt door genetisch onderzoek van het bloed. De aandoening wordt vaak per toeval vastgesteld tijdens medisch onderzoek of binnen het kader van wetenschappelijk onderzoek. Meestal zijn er geen duidelijke symptomen. Klonale hematopoëse komt veel voor bij ouderen en veroorzaakt in de meeste gevallen geen gezondheidsproblemen. Daarom wordt er in Nederland – buiten wetenschappelijk onderzoek – niet routinematig op de aandoening gescreend.
Eerder onderzoek toonde aan dat stamceltransplantaties zelf geen veranderingen veroorzaken in het DNA van de donorcellen. Dit betekent dat de genetische samenstelling van de donorstamcellen, die na de transplantatie de bloedaanmaak van de patiënt vervangen, niet verandert door de transplantatie zelf.
Het nieuws over klonale hematopoëse na stamceltransplantatie gaat echter over een ander aspect: bij klonale hematopoëse gaat een stamcel met een bepaalde DNA-verandering zich sneller delen dan stamcellen zonder deze verandering. Hierdoor ontstaat een groepje cellen met een gedeelde DNA-verandering. We noemen dit ook wel een kloon. Onderzoekers vermoeden nu dat de stamcel die uiteindelijk leidt tot klonale hematopoëse vaak al aanwezig was in de donor, en dat de transplantatie ervoor zorgt dat deze stamcel versneld uitgroeit.
Kortom, hoewel de stamceltransplantatie zelf geen DNA-veranderingen in de donorstamcellen veroorzaakt, kan het de groei van stamcellen met bepaalde DNA-veranderingen versnellen, wat kan leiden tot klonale hematopoëse.
Dat weten we nog niet. Er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat klonale hematopoëse het herstel na transplantatie kan bevorderen. Aan de andere kant zou de aanwezigheid van klonale hematopoëse na transplantatie op de lange termijn kunnen bijdragen aan de bijwerkingen die survivors kunnen ervaren. Onlangs is vervolgonderzoek gestart om het ontstaan en de mogelijke gevolgen van klonale hematopoëse verder te onderzoeken.
Het is nog niet precies te zeggen wanneer de langetermijngevolgen van klonale hematopoëse na stamceltransplantatie volledig duidelijk zullen zijn. Dit hangt af van de voortgang van het vervolgonderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd. Gezien de complexiteit van klonale hematopoëse en de verschillen tussen patiënten, kan het enige tijd duren voordat er definitieve conclusies getrokken kunnen worden. De verwachting is dat de resultaten van het lopende onderzoek in de komende jaren meer inzicht zullen geven in de mogelijke langetermijngevolgen. Dit kan leiden tot meer gerichte zorg en behandeling voor stamceltransplantatie-survivors.

Veel gestelde vragen over klonale hematopoëse na stamceltransplantatie

Veel gestelde vragen

Hoe weet ik of ik klonale hematopoëse heb?

Ik heb deelgenomen aan de Long-term HIT studie, kan ik te weten komen of ik klonale hemapotoëse heb?

Eerder onderzoek toonde aan dat stamceltransplantaties niet leiden tot veranderingen in het DNA van de donorcellen. Hoe verhoudt zich dat tot dit nieuws?

Wat zijn de gevolgen van klonale hematopoëse voor survivors die een stamceltransplantatie ondergingen?

Wanneer wordt duidelijk wat de gevolgen zijn?

Gaat de LATER-poli extra screenen op klonale hematopoëse?

Wordt stamceltransplantatie als behandeling hierop aangepast?